Huis voor klokkenluiders: De rol van vertrouwenspersoon moet versterkt worden

03 december 2018

Het Huis voor Klokkenluiders heeft onderzoek gedaan naar de manier waarop vertrouwenspersoon integriteit (VPI) functioneren binnen ondernemingen. Het huis concludeert in het rapport ‘De vertrouwenspersoon integriteit. Stand van zaken en ontwikkelperspectieven’ het volgende:

  1. De rol van de VPI is vaak nog onduidelijk en onvoldoende ingebed in de interne meldstructuur.
  2. De VPI moet meer (kunnen) doen om deskundigheid en kwaliteit te ontwikkelen en onderhouden.
  3. Werkgevers kunnen zich meer inspannen voor een veilige cultuur en bescherming van de VPI.
  4. Nieuwe wetgeving is denkbaar, werkgeversorganisaties zijn echter eerst zelf aan zet.

In het rapport geeft het Huis aanbevelingen voor VPI’s en werkgevers.

Is het verplicht om een VP aan te stellen?
In het persbericht van het Huis is opgenomen dat op grond van de wet Huis voor klokkenluiders organisaties met meer dan vijftig werknemers verplicht zijn om een VPI aan te stellen. Volgens ons is dit niet het geval. Deze organisaties hebben een verplichting tot het inrichten van een interne meldregeling. Hoewel het gebruikelijk is, en ook zeker wenselijk is om in de regeling een rol toe te bedelen aan een VPI is het benoemen van een VPI an sich geen verplichting. Dit is vergelijkbaar met de benoeming van een vertrouwenspersoon ongewenste omgangsvormen (VPO). Een werkgever is verplicht om een veilige werkomgeving te creëren en heeft daarbij op grond van de arbeidsomstandighedenwet de verplichting om beleid te voeren ten aanzien van het voorkomen van psychosociale arbeidsbelasting (PSA). In dat kader is het goed om een VPO te benoemen, maar evenmin is dit verplicht.

Verschil tussen VPI en VPO
Bij de VPI kunnen werknemers integriteitsvragen stellen, vertrouwelijk overleggen en advies krijgen over het melden van een misstand. De vertrouwenspersoon is er zowel voor de werknemer als de werkgever en speelt een belangrijke rol bij het analyseren van meldingen en bij het rapporteren over de aard en omvang ervan. Bij de VPO kunnen medewerkers terecht om te sparren over ongewenste omgangsvormen (zoals geweld, agressie, (sexuele) intimidatie, discriminatie etc). In tegenstelling tot de rol van de VPI, is de VPO er alleen voor de werknemer. Een VPO ondersteunt de medewerker.

Kun je melden bij een VP?
Er is een wijd verspreid misverstand: ‘de vp is een meldloket’. Je kunt niet melden bij de vertrouwenspersoon, maar wel via de vertrouwenspersoon wanneer een medewerker zich bijvoorbeeld niet veilig genoeg voelt om zelf een melding te doen bij een meldpunt.

Heeft u vragen? Neem dan contact op met Cora Wielenga.

Wilt u meer informatie? Neem contact met ons op.

Cora Wielenga

Gerelateerde informatie

Waarom nu eigenlijk alleen een week van integriteit?

Waarom nu eigenlijk alleen een week van integriteit?

Van 1 tot en met 9 december 2018 organiseert de International Chamber of Commerce (ICC) wederom de ‘Week van de Integriteit’. Het doel van deze week is het bevorderen van bewustwording. Als Nederlands Compliance Instituut sluiten we ons van harte aan bij dit doel. Immers, het versterken van integriteit van organisaties is onze ambitie. Maar waarom hebben we nu een speciale week nodig om integer gedrag te bevorderen?

De toon aan de top: top prioriteit!

De toon aan de top: top prioriteit!

In deze blog zijn we aangekomen bij neutralisatietechniek nummer vier: Veroordeling van de veroordelaars. Wat moeten we ons daarbij voorstellen? Door veroordelaars, zoals handhavers en toezichthouders, zelf te veroordelen, verschuiven we de aandacht van ons eigen (foutieve) gedrag naar de motieven en het gedrag van degene die ons gedrag afkeurt. Door het veranderen van het onderwerp van het gesprek en daarmee de veroordelaar ‘aan te vallen’, is het eenvoudiger het foute karakter van ons eigen gedrag te onderdrukken of de fout aan de aandacht te onttrekken.

De interne strijd tussen wat goed is en wat goedgepraat kan worden

De interne strijd tussen wat goed is en wat goedgepraat kan worden

Hoe kunnen mensen cognitieve dissonantie voor zichzelf wegnemen? Ofwel: hoe praten mensen niet integer handelen goed tegenover zichzelf? Daar zijn verschillende manieren voor. Na de eerder besproken ontkenning van verantwoordelijkheid, komt in deze blog de volgende neutralisatietechniek aan bod: ontkenning van schade.

Send this to a friend